دسته موتور، یکی از قسمتهای حیاتی هر خودرو است که نقش اساسی در عملکرد و کارکرد موتور دارد. اگرچه این قسمت از عمومیت خودرو به نظر میرسد، اما خرابیهای آن میتواند به عنوان یکی از عوامل مهم در کاهش کارایی و ایمنی خودرو مطرح شود. در این مقاله، به بررسی دلایل و علائم خرابی دسته موتور خواهیم پرداخت و راهکارهای موثر برای پیشگیری و رفع مشکلات را بررسی خواهیم کرد. با رنو مرکز همراه باشید.
دسته موتور چیست؟
دسته موتور، یکی از قسمتهای حیاتی هر خودرو است که نقش اساسی در کنترل و استحکام موتور دارد. وظیفه اصلی دسته موتور، نگهداری و محکم نگهداشتن موتور در جای خود و جلوگیری از حرکت ناخواسته آن است. زمانی که موتور خودرو در حال اجرا است، لرزشها و ارتعاشات آن میتواند باعث ناپایداری و ناهمواری در رانندگی شود. به همین دلیل، دسته موتور طراحی شده است تا این ارتعاشات را جذب کرده و جلوی انتقال آنها به کابین را بگیرد. با این کار، رانندگی راحتتر و بدون لرزشهای ناخواسته تر میشود.
انواع دسته موتور چیست؟
انواع دسته موتورها به دو نوع لاستیکی و هیدرولیکی تقسیم میشوند که هر یک ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند.
دسته موتور لاستیکی
این نوع از دسته موتورها دارای ساختاری ساده و قیمتی ارزانتر هستند. جنس این دسته موتورها از نوعی پلاستیک انعطافپذیر با قابلیت جذب ارتعاشات و ضربات است که دوام بالایی نیز دارند. بخش لاستیکی این دسته موتورها بین دو صفحه فلزی، که معمولاً از جنس چدن یا آهن هستند، قرار میگیرد. یکی از این دو صفحه به بدنه یا شاسی و دیگری به موتور یا بلوک سیلندر متصل میشود.
دسته موتور هیدرولیکی
این نوع دسته موتورها که گرانتر و پیچیدهتر هستند، از دو لایه فنر، یک بخش لاستیکی و یک سیال هیدرولیک روغنی تشکیل شدهاند. دسته موتورهای هیدرولیکی برای دفع و جذب ضربه از قابلیتهای فنر، لاستیک و سیال هیدرولیک استفاده میکنند. دو لایه فنر در این دسته موتورها وظیفهٔ جذب نیرو و ضربات را بر عهده دارند.

وظایف دسته موتور چیست؟
وظایف دسته موتور از جنبههای مختلفی مهم هستند. این قطعه وظیفهٔ مهار ارتعاشات، تکانها و ضربات موتور را بر عهده دارد. علاوه بر این، دسته موتور نقش تکیهگاه موتور را ایفا میکند و وزن موتور را تحمل میکند. ساختار انعطافپذیر این قطعه به جلوگیری از ورود فشار بیشازحد به شاسی، ناشی از تکانهای مختلفی از جمله رها شدن کلاچ یا عوارض جاده از جمله دستاندازها، کمک میکند. به این ترتیب، وظایف دسته موتور به شرح زیر است:
1. ثابت نگه داشتن موتور
2. جذب ارتعاشات موتور
3. جلوگیری از تکانخوردن موتور در نتیجه عوارض جاده
4. جلوگیری از جابجایی موتور هنگام شتاب گیری یا ترمز گیری
5. کاهش فشار وارده به شاسی
چرا دسته موتور خراب میشود؟
علل خرابی دسته موتور ممکن است بر اساس عوامل مختلفی باشند که در زیر به برخی از آنها اشاره شده است.
۱. رانندگی نادرست
رانندگی تهاجمی و ناپایدار میتواند منجر به خرابی دسته موتور شود. بهعنوان مثال، استفاده نادرست از کلاچ، فشار آوردن به دندهها و بالا بردن بیشازحد دور موتور میتواند آسیبهای جدی به دسته موتور وارد کند.
۲. تصادف شدید
تصادفات شدید، بهویژه آنهایی که از جلو اتفاق میافتند، میتوانند به دسته موتور آسیب بزنند. در نتیجه ضربههای شدید، دسته موتور ممکن است جابجا شود یا آسیب ببیند.
۳. نشت روغن موتور
اگر روغن موتور از محفظه پیشرانه نشت کند و بر روی دسته موتور بریزد، ممکن است باعث خرابی لاستیک داخلی این قطعه شود.
۴. فرسودگی دسته موتور
با گذشت زمان، دسته موتور ممکن است فرسوده و کنده شود. لاستیک داخلی این قطعه به دلیل ساییدگی و خاصیت ارتجاعی کمتری کسب میکند، که منجر به کاهش کارایی و عمر مفید دسته موتور میشود. در صورتی که دسته موتور هیدرولیکی باشد، احتمال نشت سیال روغنی نیز وجود دارد.
خرابی دسته موتور چه علائمی دارد؟
همانطور که در متن اشاره شد، دسته موتور یکی از اجزای مهم خودرو است که وظیفههای مختلفی انجام میدهد. در زیر به برخی از این وظایف و علائم خرابی دسته موتور اشاره شده است.
لرزش شدید و ناعادی
لرزش غیرعادی خودرو ممکن است نشانه خرابی دسته موتور باشد. زیرا وظیفه اصلی این قطعه تحمل و کاهش لرزشها و ارتعاشات موتور است.
تکان خوردن موتور
هنگامی که دسته موتور فرسوده یا شکسته باشد، ممکن است موتور در شرایطی مانند شتاب گیری شدید یا ترمز گیری شدید تکان خورده و این تکان از طریق فرمان احساس میشود.
صدای ضربه یا کوبش
خرابی دسته موتور ممکن است باعث تولید صداهای غیرعادی مانند صدای ضربه یا کوبش در داخل محفظه پیشرانه شود که نشانه از حرکت نامناسب موتور یا تماس آن با دیگر قطعات است.
تعداد دسته موتور
تعداد دسته موتورها در خودروها بسته به نوع پیشرانه، جهت نصب موتور و شرایط شاسی متغیر است. اما در اکثر خودروها دو یا سه دسته موتور در پایین و یکی در بالا نصب میشود که وظایف مختلفی از جمله تحمل وزن موتور و کنترل لرزشها و ارتعاشات را بر عهده دارند.

تست سلامت دسته موتور
برای تست سلامت دسته موتور، ابتدا به یک چراغ قوه نیاز دارید. در ابتدا، ماشین را روشن کرده و ترمز دستی را بکشید تا موتور کار کند. سپس دسته موتور را مورد بررسی قرار دهید. اگر حرکت دارد یا لرزش زیادی نشان میدهد، ممکن است مشکلی داشته باشد.
در مرحله بعد، ماشین را خاموش کنید و صبر کنید تا خنک شود. سپس دسته موتور را بررسی کنید و اطمینان حاصل کنید که هیچ ترک یا شکستگی وجود ندارد و لاستیک آن سالم است.
حالا به بررسی پیچها و مهرهها بپردازید و مطمئن شوید که همه پیچها به درستی فشرده شدهاند و هیچکدام شل نیستند.
راهنمای تعویض دسته موتور
برای تعویض دسته موتور، در صورتی که از تجربه کافی در کارهای مکانیکی برخوردار نیستید، بهتر است این کار را به یک مکانیک ماهر بسپارید. اما اگر قادر به انجام این کار هستید، میتوانید مراحل زیر را دنبال کنید:
مرحله اول: جدا کردن دسته موتور
1. ابتدا با استفاده از یک جک، خودرو را بالا بکشید تا به دسته موتور دسترسی داشته باشید.
2. یک تکه چوب ۲×۴ را زیر محفظه روغن قرار داده و محفظه را بین جک و چوب قرار دهید تا از موتور پشتیبانی شود.
3. با استفاده از روانکننده، پیچها و مهرههای دسته موتور را روان کنید و چند دقیقه صبر کنید.
4. با سوکت و آچار، پیچها و مهرهها را باز کرده و دسته موتور را بردارید.
مرحله دوم: نصب دسته موتور جدید
1. دسته موتور جدید را با دسته قبلی مقایسه کنید و مطمئن شوید که سوراخهای پیچ و مهرهها همسان باشند.
2. دسته موتور را در جای خودش قرار داده و پیچها و مهرهها را ببندید.
3. چوب زیر خودرو را بیرون بکشید و جک را پایین بیاورید.
4. موتور را روشن کرده و اطمینان حاصل کنید که همه چیز درست کار میکند.
سخن پایانی
دسته موتور، بخش مهمی از سیستم های موتوری خودرو است که نیاز به نگهداری و تعمیرات دورهای دارد. به منظور جلوگیری از خرابیهای آن و حفظ کارایی خودرو، لازم است به علائم خرابی توجه کرده و در صورت لزوم به تعمیرات و نگهداری مرتب اقدام کنیم. با اعمال روشهای مناسب نگهداری، میتوان از عمر مفید و کارایی دسته موتور خودرو بهرهبرداری موثری داشت. برای دریافت مشاوره و اطلاعات بیشتر با مشاورین ما در تماس باشید.